Bir ambalajın geri dönüş yolu, onu elinden çıkaran insanın kararıyla başlıyor. Ancak bu kararın karşılık bulması için ulaşılabilir bir yere, işleyen bir sisteme ve teslim edilen her ambalajla ilgilenen insanlara ihtiyaç var. Döşemealtı’ndaki merkezimiz, çevre için gösterilen çabanın karşılıksız kalmaması amacıyla kuruldu.

Yeryüzü İklim Değişikliği ile Mücadele Vakfı tarafından 15 Eylül’de açılan merkez, ilçenin ilk ve tek MİN’i olarak hizmete başladı. Vakıf, çevre bilincini günlük yaşamda uygulanabilir bir alışkanlığa dönüştürmek için mahallede ulaşılabilir bir buluşma ve iade noktası oluşturdu.

MİN, Manuel İade Noktası’nın kısaltmasıdır. Depozito Yönetim Sistemi kapsamında boş ambalajların görevli aracılığıyla teslim edildiği, depozito bedelinin kullanıcıya iadesine hizmet eden noktayı ifade eder. DOA işaretli PET ve cam şişeler ile alüminyum kutular, sistemin kabul koşullarına uygun olarak iade edilir.

Döşemealtı’ndaki merkezde ambalajlar görevli tarafından el terminali kullanılarak işleme alınır. DOA uygulaması ve görevlinin cihazındaki karekod aracılığıyla iade sürecine katılım sağlanır. Böylece evde ya da iş yerinde ayrı biriktirme çabası, depozito sistemiyle buluşur. Merkez; teslim alma, işlem takibi ve ambalajların uygun biçimde biriktirilmesi arasında süreklilik sağlayan yerel bir hizmet noktasıdır.

Yerel halkın ilgisi, merkezin gündelik yaşamına yansıyor. Evlerinden ambalaj getiren komşular, düzenli uğrayan küçük esnaf ve her gün merkeze gelen atık toplayıcıları, bu çalışmanın birbirini tamamlayan parçaları. Tekrarlanan her ziyaret, çevre sorumluluğunun gündelik bir davranışa dönüşmesi için yeni bir fırsat yaratıyor.

Vakfın yaklaşımı, insanları yalnızca ambalaj teslim eden kişiler olarak görmüyor. Her biri, malzemenin ayrı biriktirilmesinden merkeze taşınmasına uzanan zincirin bir parçası. Bu ilişkinin devamı; anlaşılır bir işleyiş, düzenli hizmet ve karşılıklı saygı gerektiriyor. Merkezin yerel değeri de bu gündelik ilişki içinde oluşuyor.

Merkezin bütün koordinasyonunu Vakfın Mütevelli Heyeti üyesi Hilal Özdemir üstleniyor. Güçlü çevre duyarlılığını her gün sahada sorumluluk alarak gösteren Özdemir, yoğun fiziksel emek ve dikkat gerektiren bu işi temiz, düzenli ve takip edilebilir bir çalışma sistemine dönüştürdü.

Çuvalların gelişi, ambalajların işleme alınması, malzemenin düzenli biriktirilmesi ve merkeze gelenlerle kurulan iletişim… Bu işleyiş, tek seferlik bir hazırlıktan çok, her gün yeniden gösterilen özenle sürüyor. Hilal Özdemir’in katkısı, çevreye duyulan bağlılığın bir hizmeti ayakta tutan disipline nasıl dönüşebildiğini gösteriyor.

Vakfın gönüllülerinden Nurşen, evde kalmak yerine çevre hareketinin içinde olmayı seçerek hemen her gün merkezde çalışmaya katılıyor. Zamanını ve emeğini paylaşması, gönüllülüğün gündelik hayattaki karşılığını görünür kılıyor.

Bu çalışmada kadınlar, çevre hareketinin günlük işleyişini üstlenen kişiler arasında yer alıyor. Koordinasyondan saha desteğine uzanan katkıları, merkezin sürekliliğini besliyor. Bir iade noktasının kapısını açık tutan şeyin yalnızca cihazlar ve altyapı olmadığını; sorumluluk üstlenen insanlar olduğunu hatırlatıyor.

Ambalajın merkeze ulaşması, çoğu zaman görünmeyen bir emeğin sonucudur. Sokaklarda malzeme ayırmak, taşımak ve gün boyunca biriktirmek; zaman, fiziksel güç ve deneyim gerektirir. Düzenli olarak merkeze gelen atık toplayıcıları, bu sürecin önemli emekçileri olarak çalışmanın içinde yer alıyor.

Yeryüzü Vakfı, atık toplayıcılarıyla birlikte çalışırken onların yaptığı işi deneyimleyerek de anlamaya çalışıyor. Bir çuvalı taşımak, ambalajları ayırmak ve aynı işi gün boyunca sürdürmek; çevre mücadelesinin emek boyutunu somutlaştırıyor. Vakıf için bu yakınlık, sahadaki ihtiyaçları anlamanın ve emek veren insanlarla saygıya dayalı bir ilişki kurmanın parçası.

Kurucu ve Yönetim Kurulu Başkanı Serpil Arslantaş, bu projeye özel önem veriyor ve merkezin çalışmalarını desteğiyle güçlendiriyor. Arslantaş için bu merkez, Vakfın doğaya ve insana karşı sorumluluğunun günlük hayatta karşılık bulduğu bir yer. Bir ambalajın sisteme dönmesi kadar, onu sokaktan merkeze taşıyan insanın emeğinin görülmesini de önemsiyor.

Bu nedenle başkanın desteği, sahadaki işi yakından anlama çabasıyla birlikte ilerliyor. Bir çuvalın ağırlığını, aynı işlemi defalarca yapmanın yorgunluğunu ve her gün yeniden başlamanın gerektirdiği kararlılığı anlamaya çalışmak, Vakfın bu projeyle kurduğu bağı güçlendiriyor.

Merkezin operatörü Revomat, uygulama sürecinde sunduğu destek ve çözüm odaklı yaklaşımıyla Vakfın yanında yer alıyor. Vakıf, merkezin günlük işleyişinde bu desteği hissediyor; sahada ortaya çıkan ihtiyaçlarda ulaşılabilir bir muhatabın bulunmasını değerli görüyor.

Bu çalışma; depozito sisteminin altyapısını, operatör desteğini ve sivil toplumun yerel ilişkilerini aynı hizmette buluşturuyor. Teknolojinin sağladığı imkân, onu kullanan insanların özeni ve mahalleden gelen katılımla günlük hayatta karşılık buluyor.

Döşemealtı DOA Manuel İade Noktası, Yeryüzü Vakfının kaynakların sorumlu kullanımı ve yerel katılım yaklaşımının sahadaki uygulamalarından biri. Projenin odağında, ambalajların iade sistemine erişimini kolaylaştırırken bu sürece katılan insanlar arasında düzenli ve saygılı bir ilişki kurmak bulunuyor.

Bir komşunun yeniden gelmesi, bir esnafın ambalajını ayrı biriktirmesi, bir gönüllünün ertesi gün de kapıdan içeri girmesi… Çevre sorumluluğu böyle kök salıyor. Yeryüzü Vakfı, Döşemealtı’nda her gün yeniden verilen bu emeği büyüterek doğaya karşı sorumluluğun ortak bir yaşam kültürüne dönüşmesi için çalışıyor.